ความดี สร้างได้

โพสต์7 ม.ค. 2562 23:46โดยนางสาวจินตนา สุขสมแดน   [ อัปเดต 8 ม.ค. 2562 18:02 ]
ความดี สร้างได้

สุภาพ จัดละ 
ศึกษานิเทศก์ สพป.กาญจนบุรี เขต 2 


“ช่วยกันสร้างคนดี ให้บ้านเมือง”

พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ทรงพระราชทานให้กับคณะองคมนตรี ซึ่งเป็นที่มาของการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม โดยมูลนิธิยุวสถิรคุณและต่อเนื่องมาจนถึงการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานตั้งแต่ปี 2560 จนถึงปัจจุบัน 

เป้าหมายของการพัฒนา ก็คือเด็กและเยาวชน ซึ่งเป็นกำลังสำคัญและอนาคตของชาติที่กำลังประสบปัญหาวิกฤติทางคุณธรรม จริยธรรม ทำให้ภาพของสังคมกลายเป็นสังคมที่มีความเสื่อมถอยด้านคุณธรรม จริยธรรม ทุกหน่วยงานจึงร่วมด้วยช่วยกันทุกวิถีทางที่จะแก้ปัญหาวิกฤติการณ์ที่เกิดขึ้นให้ได้ แต่ผลที่ปรากฏก็ยังไม่เป็นที่น่าพอใจ โดยเฉพาะการขับเคลื่อนและพัฒนาเรื่องคุณธรรม ในสถานศึกษา ทั้งๆที่ คุณธรรม เป็นเรื่องที่ต้องพัฒนาควบคู่ไปกับด้านวิชาการ เพราะปรากฏอยู่ในคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ตามที่หลักสูตรกำหนดไว้แล้ว หน่วยงานที่ส่งเสริม สนับสนุน ก็พยายามกำหนดนโยบาย ในรูปแบบของโครงการ กิจกรรมต่างๆ เพื่อให้มีการพัฒนาอย่างเข้มข้นขึ้น เช่น โครงการเสริมสร้างค่านิยมของคนไทย 12 ประการ โครงการโรงเรียนวิถีพุทธ โครงการโรงเรียนสุจริต สถานศึกษาพอเพียง ฯลฯ จนโรงเรียน (สถานศึกษา)เกิดความเบื่อหน่ายผลที่ได้ก็ยังไม่เกิดตามเป้าหมาย พอหมดวาระการติดตาม ก็เลิกทำ ไม่เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน สาเหตุเพราะการพัฒนาเรื่องความดีนั้นเป็นเรื่องที่ทำแล้ว เกิดผลยาก ความดีเป็นเรื่องนามธรรม ที่จับต้องไม่ได้ ต้องใช้เวลานาน การจัดลำดับความสำคัญในการพัฒนาจะอยู่ท้ายๆของแผนปฏิบัติการ ขาดความร่วมมือจากบุคลากรที่มีส่วนเกี่ยวข้องทำให้ผู้บริหารและครูเกิดความท้อแท้ ขาดกำลังใจในการพัฒนา

โครงการโรงเรียนคุณธรรมสพฐ. จึงเป็นแนวทางหนึ่งที่ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานคาดหวังว่าจะทำให้การพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมภายในสถานศึกษา มีการพัฒนาเรื่องการทำความดีได้ประสบผลสำเร็จตามเป้าหมายได้ โดยใช้แนวทางของมูลนิธิยุวสถิรคุณ ในการให้สถานศึกษาดำเนินการพัฒนาเพราะเป็นการพัฒนาที่ต้องใช้การมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายภายในโรงเรียน ขับเคลื่อนไปพร้อมๆกัน ซึ่งขั้นตอนการพัฒนาตามแนวทางของมูลนิธิยุวสถิรคุณ ประกอบด้วยขั้นตอนต่างๆดังนี้

1. สร้างความตระหนัก เข้าใจและยอมรับ ให้กับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา คณะกรรมการสถานศึกษา ครู นักเรียน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในโรงเรียน

2. สร้างแกนนำ โดยการพัฒนาศักยภาพของครูแกนนำ นักเรียนแกนนำ เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจและระดมสมองในการค้นหา “คุณธรรมเป้าหมาย”และพฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวก พร้อมทั้งออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้คู่ความดี

3. กำหนดคุณธรรมอัตลักษณ์เป็นเป้าหมาย

4. ดำเนินงานโครงงานคุณธรรมเพื่อบรรลุเป้าหมาย ทุกคนในโรงเรียนต้องร่วมกันลงมือปฏิบัติ “โครงงานคุณธรรม”(Moral Project) เป็นเครื่องมือในการปฏิบัติการเรียนรู้การสร้างสรรค์ความดี ประการสำคัญโครงงานของนักเรียน ต้องเป็นโครงงานที่เด็กคิด เด็กเลือก เด็กทำ เด็กนำเสนอ และทุกคนมีส่วนร่วมลงมือปฏิบัติจริง

5. สร้างแบบอย่างพฤติกรรมด้านคุณธรรม ทุกคนประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดีด้านคุณธรรม

6. พัฒนาสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการพัฒนาคุณธรรม

7. แลกเปลี่ยนเรียนรู้ การศึกษาดูงานโรงเรียนคุณธรรมต้นแบบ การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อความยั่งยืนของโรงเรียนคุณธรรม

8. ถอดบทเรียน จากผลการดำเนินงานเพื่อนำไปปรับปรุงกระบวนการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมของตนเองให้มีคุณภาพยิ่งขึ้น

หัวใจสำคัญของการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมสพฐ. คือ การแปลงคุณธรรมให้เป็นจริยธรรมหรือพฤติกรรมที่พึงประสงค์ แนวปฏิบัติจึงใช้ตารางคุณธรรมอัตลักษณ์เป็นเครื่องมือในการปฏิบัติงาน

คุณธรรมอัตลักษณ์ ประกอบด้วยคุณธรรมเป้าหมายและพฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวก(พฤติกรรมที่พึงประสงค์) แผนการปฏิบัติงานใช้ “โครงงานคุณธรรม”เป็นเครื่องมือในการปฏิบัติงานสร้างสรรค์ความดี ตัวชี้วัดความสำเร็จได้แก่ พฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ในโรงเรียนลดลงและพฤติกรรมที่พึงประสงค์ในโรงเรียนเพิ่มขึ้น

ถ้าทุกโรงเรียนได้ดำเนินการตามขั้นตอนทั้งหมดนี้ โดยเริ่มจากพฤติกรรมที่พึงประสงค์เล็กๆก่อน เชื่อว่าสิ่งที่ทุกคนคาดหวังไว้ คือความดี เกิดขึ้นได้แน่นอน และเกิดขึ้นกับบุคลากรที่อยู่ในโรงเรียนได้แก่ผู้บริหาร ครู นักเรียน รวมไปถึงผู้ปกครอง ส่งผลให้ทุกภาคส่วนได้มีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมร่วมกันเพื่อสร้างความดี ความสุขให้เกิดขึ้นในประเทศและยังเป็นการสนองพระราชกระแสของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชอีกด้วย

.................................................
Comments